Ajax – Feyenoord: De klassieker

 Volle stadia met felle fans, zenuwen die met lichtsnelheid door ieders keel gieren en zonder stoppen liederen en spreekkoren. Niet zelden hebben groepen supporters elkaar de hersens ingeslagen onder de noemer van deze tegenstelling, niet zelden zijn seizoenen gemaakt of gebroken door uitslagen op het veld. Het is het duel tussen twee grootmachten van het Nederlands voetbal, het duel tussen de twee grootste en machtigste steden. Ajax – Feyenoord.

 

Er over of er op?
In de vroege dagen van het voetbal waren wedstrijden tussen Ajax en Feyenoord helemaal niet zo bijzonder. Goed, ze kwamen weinig voor omdat beide ploegen in verschillende regio’s speelden, maar wanneer de ploegen wel op elkaar troffen was het gewoon één van de vele wedstrijden tussen een Amsterdamse en een Rotterdamse ploeg. In Amsterdam speelden ploegen als Blauw-wit, DWS en de Volewijckers ook dikwijls in hogere afdelingen. Vanuit Rotterdam werden Sparta, Xerxes en Excelsior vaak genoeg afgevaardigd. Vooraf aan het eerste duel op 9 oktober 1921, was er dus nauwelijks sprake van veel extra spanning.

De toon werd echter wel meteen gezet. Ajax was al tweevoudig kampioen en op zoek naar eerherstel na in 1920 onttroond te zijn door Be Quick uit Groningen. Feyenoord stond diep in de schaduw van Sparta, dat haar glorietijd beleefde en inmiddels al vijf kampioenschappen achter haar naam had staan. Beide ploegen beginnen het seizoen goed en in oktober treffen ze op elkaar in Rotterdam. De wedstrijd is traag en beide ploegen maken veel fouten, maar de spelers van Ajax blijken dodelijk effectief te zijnen lopen in de eerste helft uit naar een 0-2 voorsprong. De Rotterdammers gaan de tweede helft op zoek naar de aansluitingstreffer, maar weten maar zelden gevaarlijk te worden. Toch krijgen de Rotterdammers in het laatste kwartier van de wedstrijd de bal in het net van de Amsterdammers: 1-2. Er is weer hoop. De wedstrijd is echter nauwelijks hervat of Delsen schiet met een keihard schot de 1-3 binnen. Tenminste, volgens de scheidsrechter. Het schot van Delsen raakt de onderkant van de lat, raakt de grond en komt het veld weer in. De Ajacieden juichen en de scheidsrechter keurt het doelpunt goed, maar langs de kant hebben veel Feyenoord-fans de bal precies op de doellijn zien komen, in plaats van erover.

Feyenoord komt nog terug tot 2-3, maar Ajax gaat met de punten naar huis…. denken ze. De Rotterdammers besluiten protest in te dienen en onder druk wordt de 1-3 na de wedstrijd afgekeurd. Niemand weet of de bal echt de doellijn heeft gepasseerd of niet, want beelden bestaan niet en een objectieve toeschouwer was ver te zoeken. Ajacieden hadden hem, net als de scheidsrechter, zien passeren. Feyenoorders zagen de bal op de lijn landen. In de terugwedstrijd neemt Ajax wraak, maar Feyenoord eindigt het seizoen op de tweede plaats met één punt voorsprong op de Amsterdammers.

De wedstrijden tussen Ajax en Feyenoord blijven een leuke toevoeging aan het Nederlands voetbal. Op 21 januari 1923 treffen de ploegen voor de vierde keer op elkaar en wint Feyenoord voor het eerst. In 1924 en 1928 worden de Rotterdammers bovendien kampioen, waarmee ze net zo veel landskampioenschappen als Ajax op hun buik mogen schrijven. Zes keer treffen de twee ploegen op elkaar in de kampioenscompetitie. De eerste keer, in 1927, gaat Heracles met het kampioenschap aan de haal. In 1928 en 1936 trekt Feyenoord echter aan het langste eind, terwijl in 1931, 1932 en 1937 het landskampioenschap naar Amsterdam gaat.

 

 


Een Feyenoord – Ajax in de oorlogsjaren.


De twee ploegen blijven het door de jaren heen goed doen, maar zijn zelden de beste van Nederland. In 1960 pakt Ajax de titel en een jaar later pakt Feyenoord het eerste landskampioenschap sinds 21 jaar, dat het seizoen erop geprolongeerd wordt. Het is een voorbode van een Amsterdams-Rotterdamse dominantie in het Nederlands voetbal. In 1963 wint PSV nog, maar in 1964 haalt DWS de landstitel terug naar Amsterdam. Tussen 1965 en 1974 wisselt de titel tussen Feyenoord en Ajax. De nummer twee is, met uitzondering van het begin- en eindjaar, altijd ‘de ander’. Het is het moment dat de tweestrijd van een interessant duel een echte klassieker wordt.

 


Ajax – Feyenoord in 1958.

Hollands glorie
De strijd tussen de twee overlapt met de meest glorierijke periode van het Nederlands voetbal. In 1969 is Ajax de eerste Nederlandse ploeg die de finale van de Europacup I haalt, maar Feyenoord mag in 1970 als eerste de prijs aan de prijzenkast toevoegen. De winst in dit toernooi deed de pijn van het aan Ajax verloren kampioenschap verdwijnen als sneeuw voor de zon. In de drie daaropvolgende jaren is zijn het echter de Amsterdammers die de cup met de grote oren winnen. De klassieker is in deze jaren dus niet alleen in Nederland een klassieker, maar mag ook op Europees niveau een topper genoemd worden. Aan de ene kant staan mannen als Moulijn, Van Hanegem en Kindvall. Aan de andere kant lopen voetballers als Cruyff, Keizer en Swart rond.

De meest beladen wedstrijd in uit deze periode, is misschien wel die van 27 mei 1971. Feyenoord en Ajax gaan samen aan de leiding in de Nederlandse Eredivisie, maar de Amsterdammers hebben een beter doelsaldo. Met nog twee wedstrijden te gaan, treffen de ploegen elkaar in het Olympisch stadion en het is duidelijk dat wie de wedstrijd wint, het kampioenschap nauwelijks kan ontgaan. Tegelijk heerst echter het besef dat het om meer gaat. Feyenoord is heersend Europees- en Wereldkampioen terwijl Ajax een week later in de finale van de Europacup I staat. De twee ploegen bevinden zich op hun hoogtepunt en gaan uitmaken wie het beste is. Bovendien was het een stereotype op zijn top; de Amsterdammers kenmerkten zich met frivool voetbal van langharige rebellen als Cruyff en Neeskens, terwijl de kort gekapte ‘havenarbeiders’ van Feyenoord zich kenmerkten door een rustige en systematische aanpak, rustig zoekend naar het gaatje. Het duel in Amsterdam was een culture clash en niets minder dan het officieus wereldkampioenschap.

 

In een uitverkocht stadion kopt Piet Keizer de 1-0 binnen op een voorzet van Cruyff. Het is tevens de ruststand. Ajax speelt aanvallend en probeert haar tegenstander te overrompelen, maar Feyenoord blijft kalm en weet zelf ook gevaarlijk te worden. In de achtste minuut van de tweede helft krijgt Van Hanegem de bal op linksbuiten diep aangespeeld. Hij gaat er achteraan, passeert een slechte ingreep van een Ajacied en legt de bal vanaf de achterlijn tussen de keeper en een tweede verdediger door, breed op Ove Kindvall. Een simpel tikje is genoeg voor de gelijkmaker. Het kampioenschap ligt weer open. Even later zet Feyenoord druk. Een harde knal van Wim Janssen spat uiteindelijk uiteen op de handen van Ajax’ doelman Stuy, maar in de rebound is het Feyenoord dat sneller bij de bal is en de leiding kan nemen. Ajax probeert tegenstand te bieden en Swart wordt verder naar voren geschoven, maar op het middenveld heerst Van Hanegem. De titel gaat echter naar Rotterdam. Met een snoeihard schot beslecht Schneider met zijn tweede doelpunt het pleit en behaalt Feyenoord misschien wel één van de zoetste overwinningen in de geschiedenis van de klassieker.

Het verraad van Janssen en Cruyff
Na een imposante voetbalcarrière keerde Johan Cruyff in 1980 terug bij Ajax in de rol van technisch adviseur. Op zijn aanraden werd Wim Janssen, een Feyenoorder in hart en nieren, naar Amsterdam gehaald. Klaar om zijn debuut te maken kreeg de middenvelder echter een sneeuwbal op zijn oog van een boze Feyenoord-fan, hetgeen hem voor de Klassieker onschadelijk maakte. In december 1981 besloot Cruyff uiteindelijk terug te keren op de velden. Niemand wist zeker of hij het niveau nog wel aan kon, maar in zijn eerste wedstrijd wist hij met een magistrale stift de harten van het publiek weer te veroveren. In 1982 en 1983 pakte hij met Ajax het landskampioenschap met 117 en 106 doelpunten respectievelijk.


De sneeuwbal van Wim Janssen.

 

Aan het eind van dat laatste seizoen bleek Ajax echter niet geïnteresseerd in het verlengen van het contract van Nederlands grootste voetballer aller tijden. Het wanbeleid van de Amsterdammers leidde tot grote opwinding in Rotterdam, waar Feyenoord onmiddellijk tot actie overging. Cruyff tekende voor een jaar en inspireerde de ploeg. Ajax vond nog wat troost in een geflatteerde 8-2 overwinning, maar Feyenoord was de ploeg die met de prijzen aan de haal ging. Voor het eerst in tien jaar werden de Rotterdammers kampioen en ook de KNVB-Beker kwam op naam van de ploeg uit Rotterdam-Zuid te staan.

Een Ajacied in Feyenoord-shirt.
 

De val van een klassieker
In de jaren 1990 wist Feyenoord maar vijf van de 27 gespeelde klassiekers te winnen. Het leeuwendeel van de duels eindigde in een overwinning voor Ajax en niet zelden was de marge groter dan twee doelpunten. In het eerste decennium van de 21e eeuw heeft het duel tussen Ajax en Feyenoord al lang niet meer het niveau van de jaren 1970. Het is een decennium dat gedomineerd wordt door PSV, waarin alleen Ajax zo nu en dan effectief een vuist kan maken. Feyenoord is echter meestal nóg verder weg van het kampioenschap. In 2001 is het kampioenschap nog vers en zijn twee overwinningen op Ajax wel bijzonder, maar nog niet levensreddend. In 2006 is de situatie echter anders en wordt een speciale DVD gemaakt om het heugelijke feit te vieren. Het zegt meer over de staat waarin Feyenoord zich bevindt dan over de waarde van de zes punten. De DVD zet kwaad bloed bij het Ajax van Danny Blind, en als het in de play-offs om kwalificatie voor de Champions League gaat, wint Ajax met 3-0 en 2-4.

Een jaar later haalt Ajax keihard uit. In Amsterdam gaat Feyenoord met 4-1 de boot in en thuis weet het zelfs de eer niet meer te redden: 0-4. Het verschil in kracht is zo beschamend dat nog nauwelijks van een klassieker te spreken is. In het afgelopen seizoen is Feyenoord er nauwelijks beter op geworden, maar de klassieker wordt weer met meer bravoure benaderd. De wedstrijden kenmerken zich vooral door slecht spel en fouten aan beide kanten en blijven alleen spannend vanwege de onderlinge gevoelens.

 

De wedstrijd van zondag
De wedstrijd van zondag. Tsja. Wat valt er over te zeggen? Een maand geleden geloofden nog weinig Feyenoorders in een overwinning en wisten vrijwel alle Ajacieden zeker dat het weer slachttijd werd. De afgelopen maanden is er bij de Rotterdammers weinig verbeterd, maar Ajax is inmiddels hard op weg om het onderlinge duel weer spannend te maken. Na tegen N.E.C. een overwinning op strijdvaardigheid veilig te hebben gesteld, ging de ploeg onderuit tegen Groningen (1-0), Heerenveen (0-1) en Vitesse (4-1). Thuis tegen Heracles werd de ploeg een overwinning door de neus geboord door een onterecht afgekeurd doelpunt, maar had de ploeg toch al lang kwaad bloed gezet bij de supporters door een uur lang zwak en laf spel te laten zien. Niet alleen moest Ajax de strijd om de titel opgeven, maar ook is de strijd om de tweede plaats weer helemaal open. Twente is de Amsterdammers inmiddels gepasseerd en zowel PSV als Heerenveen staan op slechts één punt. De vrije val lijkt dichterbij dan herstel.

Deze situatie biedt hoop voor Feyenoord. De ploeg begon rampzalig en heeft zich niet veel kunnen verbeteren, maar staat inmiddels stabiel op de twaalfde plaats. Nu Verbeek vertrokken is lijkt de ploeg iets vrijer te voetballen, ook al blijft het niveau bedenkelijk. Het lichtje aan de horizon betekent echter wel dat men nog stilletjes mag hopen op het linkerrijtje. Een overwinning op Ajax zou een perfect begin kunnen zijn voor een nette serie die een dergelijke doelstelling reëel kan maken. Bovendien is dit Ajax kwetsbaarder dan ooit. Dit Feyenoord zal nooit een betere kans hebben dan nu om in Amsterdam met drie punten aan de haal te gaan, op welke manier dan ook.

 

 

Op blessuregebied kunnen beide ploegen klagen. Ajax’ enige spits, Cvitanich, zal niet kunnen spelen. Ook basisklant Enoh zal niet op kunnen komen draven. Feyenoord mist veel van de spelers die twee jaar geleden als helden werden binnengehaald. Aan ervaring in de selectie is er geen gebrek, maar behalve Mols, Makaay, Timmer en Thomasson is er geen écht fitte veteraan. Theo Lucius heeft aangegeven zich klaar te voelen, maar zal waarschijnlijk geen hele wedstrijd kunnen spelen.

Misschien kan Ajax kracht putten uit de eerste confrontatie dit seizoen. De wedstrijd was slecht, maar de Amsterdammers waren iets beter en gingen aan de leiding. Een door Mols op goedkope wijze versierde strafschop zorgde in de slotfase, net als een jaar eerder, voor de gelijkmaker. Het kan de revanchegevoelens voeden. Misschien zien de Ajacieden de thuiswedstrijd tegen de aartsrivaal wel als mogelijkheid om de boel weer op de rails te krijgen. Maar was dat niet al afgelopen zondag tegen Vitesse al verwacht? Het is moeilijk te zeggen hoe de wedstrijd zal worden. Gebaseerd op hoe de teams de laatste weken spelen wordt het huilen met de pet op, vooral voor de neutrale toeschouwer. Aan de andere kant is de klassieker een wedstrijd die op zichzelf staat. Beide ploegen kunnen zomaar boven zichzelf uitstijgen en spelen als een team van Louis van Gaal. Daar hopen we stilletjes op. Maar laten we gewoon maar een slappe wedstrijd verwachten; dan kan het alleen maar meevallen.

Naam: De klassieker
Eerst gespeeld: 9 oktober 1921
Winst Ajax: 69 keer
Gelijk: 39 keer
Winst Feyenoord: 51 keer
Laatste wedstrijd: 21 september 2008 (2-2)

In FM
Voor de simulatie in Football Manager moesten natuurlijk een aantal veranderingen worden doorgevoerd. Daar de wedstrijd in FM iets eerder in het jaar plaatsvond, moest Huntelaar uitgeschakeld worden met een blessure. Verder moest natuurlijk Gertjan Verbeek plaatsmaken voor Leon Vlemmings, is Buijs vertrokken, moest Rommedahl uit de selectie van Ajax verdwijnen en Rob Wielaert er aan toegevoegd worden. Ook een hele waslijst aan andere blessures moest ingevoerd worden. Bij Ajax ontbreken Dario Cvitanich, Eyong Enoh, Oleguer, Jan-Arie van der Heijden, Mitchell Donald en Siem de Jong. Bij Feyenoord zullen we Norichio Nieveld,Kevin Hofland, Denny Landzaat, Diego Biseswar, Giovanni van Bronckhorst, Jonathan de Guzman, Tim Vincken, Tim de Cler en Ron Vlaar niet zien. Theo Lucius vindt zichzelf fit genoeg, maar begint in het spel met een fitness van 90% en een gebrek aan wedstrijdritme om zijn terugkeer van een blessure te simuleren.

Het is interessant te zien hoe de virtuele Marco van Basten het spitsenprobleem oplost. In meer dan de helft van de gevallen haalde hij Kennedy van stal en trad Ajax aan in een 4-4-2 met Suárez en Sulejmani in de spits. Tijdens de wedstrijd wisselde hij vervolgens wel eens naar een 4-3-3 en bracht hij Stanton Lewis (twee keer) of Darko Bodul (zes keer) in.

Over de uitslag is Football Manager duidelijk. Van de tien gesimuleerde wedstrijden wist Ajax er acht te winnen, werd er één gelijk gespeeld en kon Feyenoord ook één keer met de drie punten terugkeren naar Rotterdam. De grootste uitslag voor Ajax was een 4-0 overwinning en in vier andere wedstrijden hadden de Amsterdammers een marge van twee of meer. Het gelijkspel was een 1-1 en de Rotterdamse overwinning was een zeldzaam soevereine 1-2 na twee vroege doelpunten van de uitploeg.

In tien wedstrijden scoorde Feyenoord slechts zes doelpunten, eerlijk verdeeld over Makaay en Thomasson. Ajax wist daarentegen maar liefst 22 keer te scoren. Het zal niet verrassen dat Suárez (negen keer) en Sulejmani (zes keer) de grootste doelpuntenmakers waren. Van de overige vier spelers die samen zeven keer scoorden, was er maar één een spits. Darko Bodul kopte in de blessuretijd van één van de wedstrijden de 3-0 binnen. In de wedstrijden die Feyenoord niet verloor kwam de club uit de havenstad in de Arena op voorsprong. In wedstrijden waar Ajax de openingstreffer mocht aantekenen bleek Feyenoord vaak bijna letterlijk kansloos. Ajax had in alle wedstrijden meer balbezit, gemiddeld 58%, en kon gemiddeld 11 schoten tellen, waarvan meer dan 5 op doel. Feyenoord kwam op net iets minder dan 9 schoten per wedstrijd, waarvan net 4 op doel. De onderlinge wedstrijden waren redelijk fair. Over tien wedstrijden kreeg elke ploeg slechts één keer een directe rode kaart. Ook gele kaarten waren vrij zeldzaam, met 1,5 per wedstrijd voor Ajax en 1,7 per wedstrijd voor Feyenoord.

Conclusie
De wedstrijd van komende zondag zal wel niet een zeer enerverende worden. De moraal bij zowel Ajax als Feyenoord is laag en het is nog maar afwachten in hoeverre verbetenheid een rol gaat spelen. De kans is daarom niet erg groot dat het een memorabele wedstrijd gaat worden die past in de traditie van de tweestrijd. Volgens Football Manager zal Ajax echter aan het langste eind gaan trekken. Gaan we van het spel uit, dan zal Ajax tussen de twee en drie doelpunten scoren. Feyenoord zal in ieder geval niet verder komen dan één goal. Ronden we de gemiddelden af, dan zeggen we:

Ajax – Feyenoord 2-1

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here